W Finlandii przedstawiono projekt nowelizacji ustawy o usługach transportowych, której celem jest doprecyzowanie zasad wykonywania kabotażu oraz skuteczniejsze egzekwowanie przepisów unijnych. Do propozycji odniosło się Fińskie Stowarzyszenie Transportu i Logistyki SKAL, wyrażając poparcie zarówno dla doprecyzowania definicji transportu kabotażowego, jak i dla wprowadzenia wyraźnych administracyjnych kar finansowych za naruszenia. Kabotaż, czyli wykonywanie krajowego przewozu drogowego przez przewoźnika zarejestrowanego w innym państwie członkowskim UE, regulowany jest rozporządzeniem 1072/2009. Przepisy przewidują możliwość wykonania maksymalnie trzech operacji kabotażowych w ciągu siedmiu dni od rozładunku transportu międzynarodowego. W praktyce jednak problemem była niejednoznaczność dotycząca tego, co dokładnie należy uznać za jedną operację. W przypadku kilku punktów załadunku lub rozładunku pojawiały się wątpliwości interpretacyjne, utrudniające skuteczną kontrolę. Nowelizacja ma wprost określić, że jedna z trzech dozwolonych operacji może obejmować jeden punkt załadunku i jeden punkt rozładunku, kilka punktów załadunku i jeden punkt rozładunku (jeżeli rozładunek następuje u odbiorcy ostatniego ładunku wskazanego w liście przewozowym) albo jeden punkt załadunku i kilka punktów rozładunku (jeżeli załadunku dokonuje pierwotny nadawca wskazany w dokumentach przewozowych). Zdaniem organizacji doprecyzowanie przepisów ułatwi nadzór nad rynkiem i ograniczy możliwość obchodzenia zasad.

Projekt ustawy przewiduje także wprowadzenie administracyjnych kar finansowych. Za naruszenie przepisów kabotażowych proponowana jest kara w wysokości 5 tys. euro, natomiast za brak wymaganych dokumentów – 3 tys. euro. SKAL popiera proponowane sankcje, argumentując, że są one wymierzone w podmioty działające w tzw. szarej strefie i mogą stanowić realny środek odstraszający. Organizacja zwraca uwagę, że w ostatnim okresie sprawozdawczym w Finlandia jedynie trzy przypadki naruszeń kabotażu trafiły do postępowania przedprocesowego, podczas gdy w Szwecja takich spraw odnotowuje się zwykle kilkaset rocznie. W ocenie przedstawicieli branży świadczy to o niedostatecznej skuteczności obecnych mechanizmów kontrolnych.

Istotnym elementem debaty są również dane statystyczne. Według Eurostat udział kabotażu w całkowitej pracy przewozowej UE w 2023 r. wynosił około 4,7 proc., natomiast w Finlandii około 0,5 proc. SKAL podaje jednak, że na podstawie zlecanych pomiarów ruchu drogowego nawet około 10 proc. ciężarówek poruszających się po fińskich drogach jest zarejestrowanych za granicą, co może wskazywać na większą rzeczywistą skalę operacji kabotażowych niż wynika to z oficjalnych statystyk. Organizacja podkreśla, że nielegalny kabotaż osłabia warunki funkcjonowania krajowych firm transportowych i sprzyja rozwojowi tzw. shadow economy. Choć zmiany dotyczą prawa fińskiego, temat ma szersze znaczenie dla rynku europejskiego. Doprecyzowanie definicji operacji kabotażowej oraz wprowadzenie wyraźnych sankcji administracyjnych wpisuje się w trend zaostrzania nadzoru nad przewozami po wdrożeniu Pakietu Mobilności. Dla przewoźników operujących w regionie nordyckim oznacza to konieczność szczególnej uwagi przy planowaniu tras i dokumentowaniu operacji, tak aby nie przekroczyć limitu dozwolonych przejazdów.

Źródło: SKAL