Kto będzie zwolniony z obowiązku montażu tachografu?
Przewozy krajowe realizowane busami o DMC do 3,5 tony nadal nie będą wymagały montażu tachografu. Z nowych regulacji zwolnione także będą przewozy osób busami przeznaczonymi do przewozu do 9 osób wraz z kierowcą, także przewozach międzynarodowych.Jak postępować w przypadku przewozów mieszanych?
Jeśli ta sama firma raz będzie wykonywała przewozy zagraniczne objęte obowiązkiem stosowania tachografu, a kolejny raz będzie wykonywała przewozy wyłączone z jego stosowania (np. krajowe po Polsce) to jak w tej sytuacji należy podejść do rejestracji aktywności kierowcy? Temat montażu i stosowania tachografów w busach do 3,5 tony dmc jest nadal bardzo świeży i więcej jest pytań i wątpliwości niż odpowiedzi. Wśród ekspertów pojawiają się różne wątpliwości interpretacyjne łącznie z niewiadomą jak do tej kwestii będzie podchodziło ITD oraz inne służby kontrolne w UE. Na ten moment należy przyjąć, że w trakcie przewozu międzynarodowego kierowca będzie zobowiązany do stosowania tachografu, a wykonując przewóz wyłącznie krajowe (PL - PL) tachografu nie będzie musiał stosować, ale obowiązek rejestracji aktywności kierowcy pozostaje. Jak więc połączyć te dwie skrajne sytuacje? Zanim przejdziemy do odpowiedzi należy przypomnieć, że zwolnienie z obowiązku stosowania tachografu w przypadku busów do 3,5 tony dmc dotyczyło będzie najprawdopodobniej przewozów wykonywanych wyłącznie na terenie kraju czyli nie będzie można skorzystać z wyłączenia w sytuacji gdy część przewozu będzie odbywała się na terenie UE, a część po Polsce. Należy przyjąć, że przewóz wykonywany w całości lub w części w ramach międzynarodowych przewozów drogowych objęty będzie obowiązkiem stosowania na całej trasie tachografu. W sytuacji gdy kierowca używając danego pojazdu raz „wpada” w obowiązki wynikające z tego rozporządzenia, a za chwilę mu nie podlega, to istotnie raz jest zobowiązany do używania tachografu, a za chwilę nie musi go używać (choć nadal może).Obecnie wszystko wskazuje na to, że najprostszym rozwiązaniem po 1 lipca 2026r. będzie rejestracja całej aktywności na karcie kierowcy za pomocą tachografu. W takim przypadku jazda pojazdem o dmc. do 3,5t. w ruchu krajowym (PL-PL) , powinna być rejestrowana w trybie OUT na tachografie i traktowana jest jako tzw. „inna praca”, natomiast podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego wymagana będzie normalna rejestracja za pomocą tachografu, jak też będzie konieczność przestrzegania norm Rozporządzenia WE 561/2006 oraz przepisów Rozporządzenia 165/214 (UE). Takie rozwiązanie będzie najprostsze i najbezpieczniejsze dla firmy oraz dla kierowcy. Obowiązek pełnej rejestracji będzie dotyczył kierowcy wykonującego lekkim pojazdem transport międzynarodowy na całej trasie przejazdu, czyli od miejsca wyjazdu (baza firmy lub miejsce załadunku) do powrotu do bazy firmy lub innego miejsca postoju na terenie kraju). Błędem będzie przykładowo włożenie karty do tachografu dopiero na granicy, ponieważ rejestrowany musi być cały odcinek od miejsca wyjazdu lub załadunku, czyli także odcinek krajowy podczas transportu międzynarodowego.
Montaż tachografu w pojeździe do 3,5 tony dmc
Warto pamiętać, że zmieniające się przepisy i płynące z nich nowe obowiązki obejmą całą rzesze firm transportowych obecnie wykonujących przewozy nieobjęte stosowaniem tachografów co prawdopodobnie spowoduje duże kolejki w serwisach zajmujących się instalacją tachografów. Dlatego decyzję o montażu warto podjąć nie na ostatnią chwilę. Przypomnijmy, że obowiązek stosowania tachografów w pojazdach typu BUS do 3,5 tony dmc rozpocznie się w dniu 1 lipca 2026 r. Kto nie zdąży do tego czasu nie będzie mógł w sposób zgodny z nowymi przepisami wyjechać w międzynarodową trasę. Należy mieć także na uwadze koszty instalacji tachografów, które mogą być wyższe niż w dużych pojazdach. Wynikać to może z przyczyn technicznych pojazdów typu bus, które mogą być wyposażone w nieprzystosowaną do impulsatora skrzynię biegów, wówczas cena tachografu wraz z montażem może być nawet dwukrotnie wyższa niż w dużych pojazdach ciężarowych.Czy w pojazdach BUS do 3,5 tony dmc będzie obowiązywał ogranicznik prędkości?
To pytanie jest jednym z najczęściej zadawanych przez przewoźników pytań. W tym przypadku uspokajamy - nowe przepisy nie nakładają obowiązku montażu ogranicznika prędkości w busach o DMC od 2,5 t do 3,5 t. Pojawienie się obowiązkowego tachografu nie oznacza więc konieczności instalowania limitera prędkości. Na terenie Unii Europejskiej urządzenia ograniczające prędkość są wymagane wyłącznie w cięższych pojazdach – takich jak samochody ciężarowe kategorii N2 i N3 (powyżej 3,5 t) oraz duże autobusy. Lżejsze busy do 3,5 tony nadal nie będą objęte tym wymogiem. W praktyce oznacza to, że bus wykonujący transport międzynarodowy będzie musiał być wyposażony w tachograf, ale nie w ogranicznik prędkości maksymalnej.Jak uzyskać kartę kierowcy i przedsiębiorstwa do tachografu?
Kartę kierowcy oraz kartę przedsiębiorstwa do tachografu wydaje Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (PWPW). Karty te wydawane są na pięć lat. Karta kierowcy (wydawana imiennie) służy do rejestracji czasu jazdy, pracy, dyspozycji i odpoczynku kierowcy. Z kolei karta przedsiębiorstwa służy do blokowania tachografu na firmę oraz jest niezbędna przy obowiązkowym pobieraniu danych z tachografu. Co ciekawe, o kartę kierowcy można wystąpić w każdej chwili, natomiast karta przedsiębiorstwa może zostać wydana wyłącznie firmie, która w chwili składania wniosku o kartę posiada pojazd objęty obowiązkiem stosowania tachografu. W tym momencie pojawia się problem ponieważ większość busów do 3,5 tony dopiero od 1 lipca 2026 będzie objęta obowiązkiem instalacji tachografu, a kartę przedsiębiorstwa powinno się posiadać (i zalogować w tachografie) przed pierwszym wyjazdem zarobkowym. Niestety widzimy, że kolejny raz przepisy i regulacje krajowe nie zostały dostosowane na czas do zbliżających się obowiązków unijnych. Podobnie miała się sytuacja z wymianą kart kierowców na najnowszą wersję G2V2, która wraz z najnowszymi tachografami pozwalała automatycznie rejestrować moment przekroczenia granic bez konieczności zatrzymywani pojazdu na granicy i dokonania ręcznego wpisu przez kierowców. Karty kierowców w nowej technologii były wydawane dopiero od sierpnia 2023 roku co powodowało, że kierowcy posługujący się starszymi, ale wciąż ważnymi kartami do tachografu nie mogli korzystać z automatycznego zapisu przejść granicznych. Wymiana karty kierowcy w PWPW z tego powodu nie wchodziła w grę, ponieważ przepisy w tym zakresie dopuszczały wymianę karty na nową jedynie w przypadku utraty lub zniszczenia aktualnej karty. Dopiero po nacisku środowisk branżowych w 2026 r. podjęto działania o zmianie regulacji w tym zakresie i możliwości wymiany karty z powodu różnic technologicznych.Źródło: Marcin Biczkowski
TACHO ASYSTENT
