Według organizacji branżowych Confartigianato Trasporti oraz Federtrasporti sektor transportu drogowego mierzy się nie tylko z brakiem nowych pracowników, ale także z szybkim starzeniem się obecnej kadry. Średni wiek kierowców przekracza już 50 lat, a zainteresowanie zawodem wśród młodych osób pozostaje ograniczone. Przedstawiciele obu organizacji podkreślają, że problem ma charakter strukturalny i dotyczy nie tylko Włoch, lecz także wielu innych państw europejskich. Zawód kierowcy, który jeszcze kilkanaście lat temu kojarzył się z niezależnością i względną swobodą pracy, dziś często postrzegany jest jako wymagający, stresujący i obciążony dużą presją operacyjną.

Zdaniem branży jednym z głównych problemów jest zbyt sztywny system przepisów dotyczących czasu jazdy i odpoczynku. Organizacje transportowe wskazują, że obecne regulacje w niewystarczającym stopniu uwzględniają różnice pomiędzy poszczególnymi rodzajami działalności transportowej. Jak podkreślają przedstawiciele sektora, trudno traktować w identyczny sposób kierowcę wykonującego dystrybucję lokalną, który w ciągu dnia wielokrotnie zatrzymuje się na załadunki i rozładunki w ruchu miejskim, oraz kierowcę pracującego w transporcie dalekobieżnym, gdzie charakter pracy wygląda zupełnie inaczej. Branża nie domaga się jednak całkowitej zmiany przepisów wynikających z prawa unijnego, lecz raczej większej elastyczności w ich stosowaniu. Propozycje dotyczą przede wszystkim firm stosujących krajowy układ zbiorowy pracy i dodatkowe porozumienia branżowe, w których kierowcy otrzymują dodatki m.in. za czas oczekiwania czy czynności związane z załadunkiem i rozładunkiem. W takich przypadkach możliwe byłoby bardziej elastyczne zarządzanie czasem pracy przy jednoczesnym zachowaniu zasad bezpieczeństwa i przepisów socjalnych.

Przedstawiciele branży zwracają również uwagę, że nadmierna sztywność regulacji może prowadzić do paradoksalnych sytuacji. Jak wskazują, jest to jeden z nielicznych zawodów, w których nawet niewielkie przekroczenie czasu pracy może skutkować sankcjami zarówno dla kierowcy, jak i dla przedsiębiorstwa. Złagodzenie najbardziej restrykcyjnych elementów systemu mogłoby zwiększyć atrakcyjność zawodu i pomóc w przyciągnięciu młodych pracowników. Uczynienie pracy kierowcy bardziej przewidywalną i mniej stresującą uznawane jest za jeden z warunków odbudowy zainteresowania tym zawodem.

W dyskusji pojawia się również kwestia migracji zarobkowej. Zdaniem przedstawicieli sektora może ona częściowo złagodzić braki kadrowe szybciej niż długoterminowe działania demograficzne. Jednocześnie podkreślają oni, że nie jest to rozwiązanie systemowe. Jeśli warunki pracy w branży nie ulegną poprawie, kierowcy przyjeżdżający do Europy mogą traktować ten zawód jedynie jako etap przejściowy przed podjęciem pracy w innych sektorach. Problem dotyczy nie tylko pracowników etatowych, lecz także przewoźników prowadzących działalność na własny rachunek. W przypadku najmniejszych firm presja wynikająca z niskich marż może prowadzić do podejmowania zleceń na granicy opłacalności, co z kolei zwiększa ryzyko nadmiernego obciążenia pracą.

Jednym z możliwych kierunków rozwiązania tego problemu jest większa współpraca pomiędzy przedsiębiorcami. Tworzenie konsorcjów lub spółdzielni transportowych mogłoby pozwolić na lepsze rozłożenie kosztów, ryzyka i obciążenia pracą, a także ograniczyć presję operacyjną. Organizacje transportowe podkreślają, że celem proponowanych zmian nie jest obniżenie poziomu bezpieczeństwa czy osłabienie kontroli nad przestrzeganiem przepisów. Chodzi raczej o takie dostosowanie systemu regulacyjnego, aby zawód kierowcy ponownie stał się stabilny, bardziej ludzki i atrakcyjny dla nowych pracowników, a jednocześnie nadal pełnił kluczową rolę w funkcjonowaniu gospodarki.

Źródło: Confartigianato Trasporti