Komisja Europejska uruchomiła ostatni konkurs CEF Transport w ramach obecnego budżetu UE na lata 2021–2027. IRU pozytywnie ocenia zakres naboru, wskazując, że odpowiada on na trzy kluczowe potrzeby komercyjnego transportu drogowego: rozwój infrastruktury paliw alternatywnych, poprawę przepustowości zewnętrznych granic UE oraz wsparcie cyfryzacji i nowych technologii. Pakiet obejmuje łącznie 170 mln euro. Największa część, czyli 130 mln euro, została przeznaczona na infrastrukturę paliw alternatywnych. Kolejne 20 mln euro ma wesprzeć inwestycje poprawiające funkcjonowanie zewnętrznych przejść granicznych Unii Europejskiej, a następne 20 mln euro trafi na cyfryzację, nowe technologie i innowacje w transporcie drogowym. Dla branży najważniejszy jest komponent dotyczący infrastruktury ładowania i tankowania pojazdów ciężkich. Według IRU konkurs kontynuuje logikę wcześniejszego instrumentu AFIF, czyli Alternative Fuels Infrastructure Facility. Organizacja przypomina, że wspólnie z ACEA i Transport & Environment apelowała o utrzymanie finansowania, aby po zakończeniu poprzedniego programu nie powstała luka inwestycyjna w rozwoju infrastruktury dla ciężkich pojazdów zeroemisyjnych.

Raluca Marian, dyrektor IRU ds. UE, oceniła, że utrzymanie wsparcia jest ważnym sygnałem dla operatorów, którzy już inwestują w dekarbonizację. Jak podkreśla, transformacja sektora wymaga nie tylko zakupu pojazdów, ale także praktycznych rozwiązań infrastrukturalnych, bez których elektryfikacja transportu ciężkiego nie będzie możliwa w odpowiedniej skali. Unijne dofinansowanie może pokryć do 20 proc. kosztów projektu. Oznacza to, że 130 mln euro przydzielone na infrastrukturę paliw alternatywnych może przełożyć się na około 650 mln euro całkowitych inwestycji. Środki mają wspierać publicznie dostępną infrastrukturę elektryczną i wodorową dla pojazdów ciężkich wzdłuż sieci TEN-T oraz w miejskich węzłach TEN-T. Szczególny nacisk położono na ładowanie o dużej mocy, w tym systemy ładowania megawatowego. Kwalifikowane mają być również elementy niezbędne do uruchomienia takich projektów, między innymi przyłącza do sieci, magazyny energii i systemy zarządzania energią. Wsparciem może zostać objęta także infrastruktura ładowania instalowana na bezpiecznych i chronionych parkingach dla ciężarówek.

Program dopuszcza również wsparcie infrastruktury zlokalizowanej na prywatnych terenach, na przykład w centrach logistycznych lub obiektach operatorów, pod warunkiem że będzie ona publicznie dostępna przez całą dobę i spełni wymagania AFIR. IRU zwraca jednak uwagę, że typowo prywatne lub półprywatne ładowanie magazynowe nadal pozostaje poza zakresem programu. Zdaniem organizacji przyszłe finansowanie UE powinno obejmować nie tylko publiczne punkty ładowania, ale również infrastrukturę w bazach i magazynach. Publiczne ładowanie jest potrzebne pojazdom w trasie, natomiast ładowanie depotowe pozwala operatorom lepiej planować pracę floty, korzystać z niższych cen energii poza szczytem i ograniczać całkowite koszty użytkowania pojazdów zeroemisyjnych.

Drugi obszar konkursu dotyczy cyfryzacji, nowych technologii i innowacji. Na ten cel przeznaczono 20 mln euro. Finansowanie ma wspierać infrastrukturę umożliwiającą komercyjne wdrażanie połączonych i wysoce zautomatyzowanych pojazdów użytkowych. Chodzi między innymi o systemy precyzyjnego pozycjonowania, komunikację pojazdów z infrastrukturą oraz rozwiązania ułatwiające integrację pojazdów z otoczeniem drogowym. Kolejne 20 mln euro zostanie skierowane na poprawę infrastruktury transportowej na zewnętrznych granicach UE. To odpowiedź na problemy operacyjne związane z zatorami, długim czasem oczekiwania i opóźnieniami, które wpływają na europejskie łańcuchy dostaw. Program obejmuje badania i projekty infrastrukturalne służące poprawie przepływu ruchu w obszarach kontroli granicznej sieci TEN-T, w tym drogi dojazdowe, parkingi dla ciężarówek, poczekalnie oraz elementy wspierające sprawniejszą obsługę procedur granicznych.

IRU ocenia, że pakiet pokazuje efekty dialogu między instytucjami UE a sektorem transportu drogowego. Organizacja podkreśla jednocześnie, że w kolejnych wieloletnich ramach finansowych potrzebne będą większe i bardziej długoterminowe inwestycje w infrastrukturę niezbędną do dekarbonizacji, cyfryzacji i utrzymania konkurencyjności transportu drogowego.

Źródło: IRU