Prace przy infrastrukturze energetycznej – zwłaszcza w przypadku rozproszonych sieci dystrybucyjnych biegnących przez lasy, tereny podmokłe i rolnicze – wymagają sprzętu o wyjątkowej mobilności. Podstawowym wymogiem technicznym dla pojazdów specjalnych pracujących w tym sektorze jest napęd na wszystkie koła (4x4 lub 6x6), który pozwala na dotarcie w najtrudniejszy teren. Pojazdy powinny być nośnikiem urządzeń zapewniających naprawę, montaż i serwis linii energetycznych oraz ciągłość zasilania nawet w ekstremalnych warunkach.

Operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz firmy wykonawcze coraz częściej poszukują maszyn maksymalizujących wydajność i ograniczających koszty logistyczne. W praktyce oznacza to inwestycje w niezawodne pojazdy specjalne 3w1, które łączą trzy funkcje – hydraulicznego dźwigu samochodowego (żuraw HDS), hydraulicznego podnośnika koszowego (HPK) i modułu transportowego (np. urządzenie hakowe, obrotnica lub wiertnica)
mówi Remigiusz Zabolski, dyrektor marketingu firmy HEWEA, dostarczającej pojazdy specjalistyczne dla sektora energetycznego.

Jeden pojazd, wiele możliwości

HPK to urządzenie niezbędne do prowadzenia kluczowych prac konserwacyjnych i budowlanych – takich jak wymiana oświetlenia ulicznego, montaż przyłączy, instalacja linii światłowodowych, przycinanie gałęzi wchodzących na linie energetyczne czy serwis słupów. Precyzja działania i bezpieczeństwo pracy na wysokości to jego główne zalety, szczególnie ważne w przypdku obsługi infrastruktury pod napięciem.

Z kolei żuraw HDS umożliwia załadunek, transport i montaż ciężkich elementów – słupów, transformatorów, bębnów kablowych i osprzętu sieciowego. Coraz częściej jest wyposażony w zdalne sterowanie radiowe, co znacząco zwiększa precyzję i bezpieczeństwo operacji. W praktyce pojazd z żurawiem HDS staje się samowystarczalnym centrum roboczym w terenie.


Największą przewagą rozwiązania 3w1 jest możliwość realizacji całego procesu roboczego – transportu, montażu i prac wysokościowych – przy użyciu jednego pojazdu i jednej załogi. Skraca to czas mobilizacji, redukuje liczbę maszyn w projekcie i minimalizuje koszty przestojów. W warunkach awarii w trudno dostępnym terenie oznacza to szybsze przywrócenie zasilania i mniejsze ryzyko strat operacyjnych. Przykłady takie jak ciężarówki MAN lub Volvo w konfiguracji 6x6 z żurawiem HDS, podnośnikiem koszowym, obrotnicą i wiertnicą potwierdzają, że integracja funkcji stała się standardem technicznym w branży energetycznej.

Flota pod napięciem

Popyt na specjalistyczne pojazdy 3w1 dla energetyki jest ściśle powiązany ze skalą inwestycji operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) oraz z poziomem deficytu infrastrukturalnego. Coroczne nakłady przekraczające 14 miliardów złotych, a także 157 GW mocy czekających na przyłączenie do sieci, oznaczają utrzymanie wysokiego tempa modernizacji przez co najmniej kolejną dekadę.

Oprócz inwestycji rozwojowych, rynek generuje także popyt odtworzeniowy – wynikający z konieczności wymiany intensywnie eksploatowanej floty terenowej. Praca w trudnych warunkach i wysokie obciążenia mechaniczne sprawiają, że operatorzy muszą planować cykliczne odnawianie zasobów sprzętowych. Największa koncentracja zamówień dotyczy sektora dystrybucji średniego i niskiego napięcia (SN/nN), gdzie trwa kablizacja sieci i przyłączanie źródeł OZE. Z uwagi na ogromny backlog przyłączeń i strategiczną wagę inwestycji, OSD oraz firmy wykonawcze będą utrzymywać wysokie tempo zakupów. Realistyczne prognozy wskazują, że pięciu głównych operatorów dystrybucyjnych – PGE, TAURON, Energa, Enea i Stoen – wraz z Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi (PSE) oraz sektorem prywatnym będą w najbliższych latach zwiększać liczbę zamówień na pojazdy w konfiguracji 3w1
prognozuje ekspert firmy HEWEA.

Kluczowym czynnikiem decyzyjnym pozostaje niezawodność i integracja funkcji, a także możliwość pracy w trudnym terenie. OSD preferują pojazdy bazujące na podwoziach renomowanych producentów – Volvo, Scania, MAN, Mercedes, Renault, Tatra – wyposażone w systemy zdalnego sterowania HDS, precyzyjne sterowanie HPK i napęd 4x4 lub 6x6. W praktyce oznacza to, że pojazdy 3w1 stały się inwestycją strategiczną: minimalizują ryzyko przestoju, skracają czas realizacji projektów i zwiększają efektywność działań w sytuacji, gdy ograniczenia administracyjne zmniejszają margines czasowy realizacji inwestycji.

Wnioski dla branży energetycznej

Polski system elektroenergetyczny działa dziś w warunkach przeciążenia. Pomimo rekordowych inwestycji przekraczających 14 mld zł rocznie, 157 GW mocy odnawialnych wciąż czeka na przyłączenie. Wąskie gardła administracyjne i regulacyjne stanowią poważniejsze wyzwanie niż sam poziom finansowania. W tej rzeczywistości kluczowe znaczenie ma sprzęt terenowy o najwyższej efektywności operacyjnej. Pojazdy 3w1 z napędem terenowym, łączące funkcje HDS, HPK i urządzeń transportowych, są dziś nie tylko niezbędnym narzędziem, ale elementem infrastruktury krytycznej. Ich wszechstronność i niezawodność redukują koszty logistyczne, przyspieszają tempo realizacji i zwiększają bezpieczeństwo energetyczne kraju.

W sytuacji presji inwestycyjnej i ograniczeń kadrowych szybkość i mobilność mają większe znaczenie niż oszczędność na jednostkowym koszcie zakupu. Dopóki 157 GW czystej mocy czeka na przyłączenie, miarą efektywności systemu nie będą wydane środki lecz zdolność do likwidacji zaległości. Dla producentów sprzętu specjalistycznego oznacza to, że kierunek rozwoju powinien obejmować dalszą integrację technologii – systemy diagnostyczne, telemetrię, zintegrowane wiertnice i rozszerzone funkcje automatyzacji pracy
sugeruje ekspert firmy HEWEA.

Źródło: HEWEA