Rada UE i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie zmian w dyrektywie o eurowiniecie. Przepisy określają ramy pobierania opłat drogowych i opłat za korzystanie z infrastruktury od pojazdów ciężkich w Unii Europejskiej. Celem uzgodnionych zmian jest doprecyzowanie zasad oraz dostosowanie systemu opłat do nowych norm emisji CO₂ dla pojazdów ciężkich, które mają obowiązywać od 1 lipca 2026 r. Porozumienie ma zwiększyć pewność prawa dla przewoźników, administracji krajowych, organów pobierających opłaty oraz dostawców usług poboru opłat. Chodzi przede wszystkim o to, aby przepisy dotyczące naliczania opłat w zależności od emisji CO₂ były stosowane w sposób bardziej jednolity w państwach członkowskich.

Jak wskazał Aleksis Wafeadis, cypryjski minister transportu, komunikacji i robót publicznych, uzgodnienia mają zapewnić przewoźnikom i instytucjom odpowiedzialnym za pobór opłat większą jasność w związku z rozszerzonym stosowaniem nowych norm emisji CO₂ dla ciężkich pojazdów. Według niego doprecyzowanie przepisów dyrektywy o eurowiniecie ma ułatwić ich sprawniejsze i bardziej zharmonizowane wdrażanie w całej Unii Europejskiej. Zmiany są istotne dla sektora transportu drogowego, ponieważ nowe normy emisji CO₂ będą miały bezpośredni wpływ na klasyfikację pojazdów w systemie eurowiniety. Od tej klasyfikacji może zależeć wysokość opłat drogowych i infrastrukturalnych. W praktyce oznacza to konieczność jasnego określenia, do jakiej grupy emisyjnej należy dany pojazd oraz według jakich kryteriów państwa członkowskie mogą różnicować opłaty.

Wstępne porozumienie doprecyzowuje kluczowe definicje związane z emisjami CO₂. Dotyczy to m.in. pojazdów bezemisyjnych, niskoemisyjnych ciężkich pojazdów, grup pojazdów, ścieżek redukcji emisji oraz referencyjnych emisji CO₂. Jednocześnie współprawodawcy podkreślają, że zmiany nie naruszają pierwotnych celów politycznych dyrektywy. Uzgodnione przepisy umożliwią państwom członkowskim stosowanie obniżonych opłat za korzystanie z infrastruktury lub opłat infrastrukturalnych dla pojazdów niskoemisyjnych. Państwa będą mogły także wprowadzać rozwiązania wspierające szersze wykorzystanie takich pojazdów w transporcie drogowym. Porozumienie wyjaśnia również sposób klasyfikacji pojazdów specjalistycznych, takich jak śmieciarki czy pojazdy budowlane. Mają one być przypisywane do odpowiednich klas emisji CO₂ według doprecyzowanych zasad, co ma ograniczyć ryzyko rozbieżności interpretacyjnych między państwami członkowskimi.

Istotnym elementem porozumienia jest rezygnacja z proponowanego systemu ulg w opłatach dla ciężkich pojazdów ciągnących bardziej ekologiczne przyczepy. Rada i Parlament uznały, że takie rozwiązanie zwiększyłoby obciążenia administracyjne, skomplikowałoby systemy poboru opłat oraz utrudniło wdrażanie i egzekwowanie usług elektronicznej opłaty drogowej. Jednocześnie Komisja Europejska ma ocenić utrzymujące się bariery w tym obszarze. Oznacza to, że temat wpływu przyczep i naczep na emisje zestawów ciężarowych nie został całkowicie zamknięty, ale nie znajdzie się w obecnie uzgodnionym mechanizmie różnicowania opłat.

Wstępne porozumienie musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzone przez Radę UE i Parlament Europejski. Następnie tekst przejdzie weryfikację prawno-językową i dopiero po niej zostanie ostatecznie przyjęty przez obie instytucje.

Źródło: Rada UE