Trudno nie odnieść wrażenia, że apele przedsiębiorców nie trafiają na podatny grunt. Krajowa Administracja Skarbowa i Ministerstwo Finansów wbrew głosowi przedsiębiorców i ekspertów prą do wdrożenia KSeF od 1 lutego i 1 kwietnia. Czy system jest gotowy? Czy system jest bezpieczny? Czy przedsiębiorcy są gotowi? Nasze doświadczenie i obserwacje są jednoznaczne mówi prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie Hanna Mojsiuk.Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie wspólnie z ekspertami księgowymi opracowała zbiór pytań i wątpliwości, które budzi w nas reforma KSeF. Krajowy System e-Faktur ma zacząć funkcjonować od lutego lub od kwietnia w zależności od tego, o jak wielkiej firmie mówimy. W opinii Izby przedsiębiorcy są nie gotowi do tak wielkich zmian. Otrzymujemy szereg wiadomości z których wynika, że tak wielka rewolucja księgowa i podatkowa nie może odbywać się w trybie „prowizorycznym”, a tak czują się traktowane obecnie księgowe i specjaliści od podatków z którymi rozmawiamy.
Najpoważniejsze wątpliwości dotyczą bezpieczeństwa danych przedsiębiorstwa. Firmy boją się, że informacje kto kupuje od kogo i za ile będą wyciekać częściej, a co za tym idzie powodować np. nierówną konkurencję lub będą dawać uprzywilejowanie firm w procedurach przetargowych. Takie sytuacje mogą być niebezpieczne z powodu np. bezpieczeństwa strategicznego kraju, gdy mówimy o energetyce, logistyce czy zamówieniach z firmami mającymi relacje z instytucjami obronnymi.
Największe wątpliwości budzą pytania dotyczące bezpieczeństwa informacji przekazywanych przez KSeF. Czy systemy gwarantują tajność informacji oraz to, że dane będą bezpieczne? Dane na temat konkurencji staną się cennym materiałem do pozyskiwania i wykorzystywania np. w czasie przetargów czy transakcji. Jesteśmy otwarci na dyskusje, wiemy, że to ważna reforma. Ona nie może być prowizorką klejoną na sznurek i na zapałkę. Trzeba zmienić termin wdrożenia zmian. Wątpliwości jest zbyt wiele dodaje Hanna Mojsiuk.Prezes Hanna Mojsiuk dodaje, że Północna Izba Gospodarcza docenia zaangażowanie pracowników Krajowej Administracji Skarbowej. Pracowali oni w weekend, a w tym tygodniu będą pracować do 20:00 na specjalnych dyżurach. Konsultacje dla zachodniopomorskich przedsiębiorców odbyły się także w siedzibie Izby w Szczecinie. To jednak za mało, by mówić o spokoju przedsiębiorców.
Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie w ubiegłym tygodniu wysłała do Ministerstwa Finansów apel w którym zawarliśmy trzynaście wątpliwości w sprawie KSeF. Wątpliwości zostały opracowane przez naszych ekspertów – Agnieszkę Zamaro-Wiśniewską, Bartosza Olechowskiego oraz przez prezes Hannę Mojsiuk.
TRZYNAŚCIE WĄTPLIWOŚCI W TEMACIE KSeF
1. Niedojrzałość i niestabilność techniczna systemuPrzedsiębiorcy zgłaszają liczne problemy z funkcjonowaniem KSeF, w szczególności: niestabilność działania systemu i okresowe przerwy w dostępności, błędy walidacyjne pojawiające się mimo poprawnie przygotowanych danych, ograniczoną wydajność przy masowym wystawianiu faktur, brak przewidywalności czasu przetwarzania dokumentów. System, od którego uzależnione są kluczowe procesy sprzedażowe i rozliczeniowe, nie zapewnia obecnie standardów niezawodności wymaganych w obrocie gospodarczym.
2. Brak gotowości infrastruktury IT dużych podmiotów i dostawców systemów
Należy stanowczo podkreślić, że firmy średnie i duże nie są przygotowane technicznie na terminowe wdrożenie KSeF. Wynika to w dużej mierze ze skomplikowanej architektury systemów informatycznych, ściśle dostosowanych do unikalnej specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej. Dostawcy systemów ERP i rozwiązań IT zgłaszają znaczące problemy oraz lawinowo rosnące koszty dostosowania oprogramowania do obecnej formy KSeF. Wskazują oni na wysokie ryzyko opóźnień, niestabilności wdrażanych rozwiązań oraz bariery finansowe. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że znaczna część dostawców zaawansowanych rozwiązań IT operuje spoza rynku polskiego, co drastycznie utrudnia proces implementacji i bieżącą komunikację w zakresie dynamicznie zmieniających się wymogów technicznych.
3. Ryzyko paraliżu obrotu gospodarczego
Obowiązek korzystania z jednego, scentralizowanego systemu administracji publicznej powoduje, że każda awaria lub spowolnienie KSeF może prowadzić do: wstrzymania sprzedaży, opóźnień w wystawianiu i odbiorze faktur, zaburzeń płynności finansowej przedsiębiorstw. Ryzyko to jest szczególnie dotkliwe dla branż działających w trybie ciągłym oraz dla sektora MŚP.
4. Rozbieżność pomiędzy przepisami ustawy a faktycznym działaniem KSeF
Po aktualizacji KSeF 2.0 (wersja RC6.0) ujawnił się istotny rozdźwięk pomiędzy przepisami ustawy a praktycznym funkcjonowaniem systemu, zwłaszcza w zakresie ustalenia daty otrzymania faktury przez jej odbiorcę. W obecnym modelu nadanie fakturze numeru KSeF oraz uzyskanie statusu poprawnego przetworzenia nie oznacza jej faktycznej dostępności dla odbiorcy. Udostępnienie faktury może nastąpić później, a w sytuacjach awaryjnych – nawet z kilkudniowym opóźnieniem. Podważa to jednoznaczność ustawowej definicji daty otrzymania faktury i rodzi poważne wątpliwości co do skutków podatkowych i prawnych.
5. „Potwierdzenia transakcji” – brak spójności systemowej i prawnej
Dokumentacja KSeF przewiduje stosowanie tzw. „Potwierdzeń transakcji” w sytuacji, gdy faktura nie otrzymała jeszcze numeru KSeF. Dokumenty te: zawierają dwa kody QR, wykorzystują certyfikat offline mimo braku trybu offline. Budzi to istotne wątpliwości interpretacyjne. Dodatkowo, w przypadku odrzucenia faktury przez KSeF z przyczyn technicznych jedynym przewidzianym mechanizmem jest korekta techniczna, która – zgodnie z przepisami – dotyczy wyłącznie faktur offline. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której potwierdzenie transakcji nie może zostać skutecznie skorygowane, a zawarty w nim kod QR przestaje odpowiadać faktycznemu dokumentowi.
6. Wadliwa weryfikacja kodów QR2 i certyfikatów
Sposób weryfikacji kodów QR2 oparty jest na statusie certyfikatu w momencie weryfikacji, a nie w momencie wystawienia dokumentu. W efekcie: dokumenty prawidłowe w chwili wystawienia mogą być później oznaczane jako błędne, wprowadza to w błąd odbiorców faktur oraz organy kontrolne. Dodatkowo brak jest możliwości wskazania daty początkowej kompromitacji certyfikatu, co powoduje, że dokumenty wystawione po incydencie bezpieczeństwa są traktowane jak poprawne aż do formalnego unieważnienia certyfikatu.
7. Ograniczenia bezpieczeństwa i reakcji na incydenty
Poważne obawy budzą obowiązujące limity wywołań API dotyczące: unieważniania certyfikatów, unieważniania aktywnych sesji. W przypadku nieautoryzowanego dostępu do systemu limity te mogą uniemożliwić natychmiastową reakcję, zwiększając ryzyko nadużyć i strat po stronie przedsiębiorców.
8. Wysokie koszty i problemy organizacyjne
Wdrożenie KSeF generuje znaczące koszty: dostosowania systemów ERP i FK, zakupu nowych licencji i usług integracyjnych, szkoleń pracowników i reorganizacji procesów. Koszty te w sposób nieproporcjonalny obciążają mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz biura rachunkowe, które już obecnie działają na granicy swoich możliwości organizacyjnych.
9. Brak realnego okresu przejściowego
Dotychczasowy harmonogram nie zapewnia przedsiębiorcom możliwości przeprowadzenia testów w warunkach rzeczywistego obrotu gospodarczego, co grozi chaosem operacyjnym w pierwszym okresie obowiązywania KSeF.
10. Księgowe mają już dosyć zmian, które wdrażane muszą być na ostatnią chwilę
Odbieramy dziesiątki wiadomości, że księgowi wypowiadają umowy przedsiębiorcom lub rezygnują z pracy nie będąc gotowym na sprostanie tak wielkiej reformie. Mamy sytuacje, że przedsiębiorca w grudniu dowiadywał się, że od stycznia zostaje bez księgowej opieki. Jako argument podaje się właśnie KSeF i poziom dramatycznego skomplikowania tej ustawy.
11. Obawiamy się, że źle zabezpieczone informacje dotyczące spraw finansowych i fiskalnych firm staną się atrakcyjne dla nieuczciwie działających firm
Dane na temat konkurencji staną się cennym materiałem do pozyskiwania i wykorzystywania np. w czasie przetargów czy transakcji.
12. Rozliczanie dotacji odbywa się obecnie tylko i wyłącznie w oparciu o faktury, a nie o e-faktury.
Jak więc na przykład rozliczyć dotację z KPO przed Urzędem Marszałkowskim? To jedno z ważniejszych pytań pojawiających się podczas spotkań z Krajową Administracją Skarbową i księgowymi. Temat ten jest analizowany również pod kątem pism sądowych. Jak wyglądać będą wezwania do zapłaty? W oparciu o co prowadzona będzie windykacja? Jak przed sądem udowadniać będziemy zaległości dłużników jeżeli dotychczas dokumentem sądowym była faktura, a nie e-faktura?
13. OSTATNIE, ALE BYĆ MOŻE NAJWAŻNIEJSZE. Bezpieczeństwo danych KSeF jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa militarnego Polski
Faktury wystawiają także przecież firmy zajmujące się np. obronnością, militariami i dostawą sprzętu wojskowego. Dane takich firm są szczególnie narażone na ataki hybrydowe i próby pozyskania przez obcy wywiad. Bez dobrego zabezpieczenia wiele firm działających w sektorach strategicznych jak np. energetyka czy militaria, należy spodziewać się regularnych prób pozyskania informacji z KSeF przez osoby nieuprawnione.
Północna Izba Gospodarcza apeluje o przesunięcie terminu obowiązkowego wdrożenia KSeF do czasu: pełnego dostosowania działania systemu do przepisów ustawy, usunięcia opisanych wad technicznych i bezpieczeństwa. Ustawia będzie możliwa do wdrożenia, gdy dojdzie do zapewnienia stuprocentowej stabilności regulacyjnej i jednoznacznych interpretacji, przeprowadzenia testów w pełnej skali operacyjnej.
Źródło: Północna Izba Gospodarcza
